วิสัยทัศน์/พันธกิจ/ยุทธศาสตร์ สถาบันฯ
โครงการถวายความรู้ ฯ เจ้าคณะตำบล รุ่นที่ 23/62
ข่าวสถาบัน
แผนยุทธศาสตร์สถาบันพระสังฆาธิการ
โครงการถวายความรู้ ฯ เจ้าอาวาส รุ่นที่ 42/61
กฎหมายคณะสงฆ์ และมติ มส. ที่คณะสงฆ์ควรทราบ
บทความทางศาสนา
เกร็ดความรู้สำหรับพระสังฆาธิการ
เว็ปสำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ
เว็บหน่วยงาน พศ.
Untitled Document
Home

ทรัพย์สินของพระสงฆ์

                                                                                             นายอุดมศักดิ์ ชูโตชนะ
                                                                                             นักวิชาการศาสนาปฏิบัติการ
                                                                                             สถาบันพระสังฆาธิการ

          ทรัพย์สินของพระภิกษุตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์นั้นได้บัญญัติไว้ในมาตรา ๑๖๒๓ ว่า ทรัพย์สินของพระภิกษุที่ได้มาในระหว่างเวลาที่อยู่ในสมณเพศนั้น เมื่อพระภิกษุนั้นถึงแก่มรณภาพ ให้ตกเป็นสมบัติของวัดที่เป็นภูมิลำเนาของพระภิกษุนั้น เว้นไว้แต่พระภิกษุนั้นจะได้จำหน่ายไปในระหว่างชีวิตหรือโดยพินัยกรรม คำว่า จำหน่ายนั้นรวมถึงการยกให้หรือขายก็ได้ แต่ปัญหาก็มักเกิดขึ้นเนื่องจากความไม่รู้กฎหมายของผู้ซื้อและผู้ขายทำให้นิติกรรมการซื้อขายที่ดินระหว่างพระสงฆ์กับฆราวาสไม่สมบูรณ์ คือ ผู้ขายคือพระทำหนังสือสัญญาจะซื้อจะขายและส่งมอบโฉนดที่ดินและที่ดินให้ผู้ซื้อครอบครอง ผู้ซื้อได้ชำระค่าที่ดินแล้วแต่ไม่ไปจดทะเบียนต่อเจ้าพนักงาน ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา  ๔๕๖  ก็ทำให้การซื้อขายที่ดินเป็นโมฆะ คือไม่มีผลบังคับตามกฎหมาย ผู้ซื้อย่อมไม่ได้กรรมสิทธิ์ในที่ดิน และมีปัญหาต้องฟ้องร้องตามมาภายหลัง ดังคำพิพากษาฏีกาที่ ๖๓๕๔/๒๕๔๐ คดีนี้โจทก์คือนางสาวชำนาญ ฟ้องต่อศาลขอให้เพิกถอนนิติกรรมการซื้อขายที่ดินระหว่างจำเลยที่ ๑ คือวัดศรีบุญเรือง กับจำเลยที่ ๒ โดยบรรยายฟ้องว่า ที่ดินพิพาทนี้โจทก์ได้ซื้อมาจากพระภิกษุสมาน และชำระราคาครบถ้วนตามสัญญาแต่ยังมิได้โอนต่อเจ้าพนักงานเนื่องจากพระภิกษุสมานอาพาธ แต่โจทก์ได้เข้าครอบครองทำประโยชน์ตลอดมา ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า เจ้าของทีดินพิพาทเดิมคือ พระภิกษุสมานผู้ตาย ซึ่งได้อุปสมบทเป็นพระภิกษุมาก่อนปี ๒๕๑๙ แล้วต่อมาได้มาจำพรรษาอยู่ที่วัดศรีบุญเรือง จังหวัดขอนแก่น ตั้งแต่ปี ๒๕๑๙ จนมรณภาพในปี ๒๕๓๐ โดยที่ดินพิพาทซึ่งมีโฉนดนั้นผู้ตายได้กรรมสิทธิ์มาในระหว่างปี ๒๕๑๖ ซึ่งขณะที่ได้กรรมสิทธิ์มานั้นผู้ตายเป็นพระภิกษุอยู่ในระหว่างสมณเพศ ที่ดินพิพาทดังกล่าวจึงเป็นทรัพย์สินที่ได้มาในระหว่างอุปสมบท ข้อเท็จจริงปรากฏว่าในปี ๒๕๒๘ จำเลยที่ ๒ ได้ทำสัญญาจะซื้อจะขายที่ดินพิพาทกับพระภิกษุสมาน แต่ยังมิได้จดทะเบียนโอนกรรมสิทธิ์กันแต่อย่างใด ต่อมาปี ๒๕๓๐ พระภิกษุสมานถึงแก่มรณภาพ เมื่อที่ดินพิพาทดังกล่าวเป็นทรัพย์สินของพระภิกษุสมานที่ได้มาระหว่างเวลาที่อยู่ในสมณเพศซึ่งมิได้จำหน่ายจ่ายโอนไปในระหว่างชีวิตของพระภิกษุสมาน ที่ดินพิพาทย่อมตกเป็นสมบัติแก่วัดภูมิลำเนาซึ่งได้แก่วัดศรีบุญเรืองอันเป็นสถานที่ที่พระภิกษุสมานจำพรรษาตลอดมาตั้งแต่ปี ๒๕๑๙ จนกระทั่งมรณภาพ ณ วัดดังกล่าว ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา ๑๖๒๓  เมื่อทรัพย์สินดังกล่าวที่ตกได้แก่วัดศรีบุญเรืองนั้นเป็นที่ดินและวัดศรีบุญเรืองก็ได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมามีฐานะเป็นวัดตามพระราชบัญญัติคณะสงฆ์ พ.ศ. ๒๕๐๕ แล้ว ที่ดินที่ตกเป็นสมบัติของวัดศรีบุญเรืองดังกล่าวจึงเป็นที่ธรณีสงฆ์โดยผลของกฎหมายทันที ต่อมาหลังจากที่พระภิกษุสมานมรณภาพแล้วจำเลยที่ ๑ ได้ทำสัญญาจะซื้อจะขายที่ดินพิพาทกับจำเลยที่ ๒ อีกครั้งในปี ๒๕๓๒ และได้จดทะเบียนโอนขายที่ดินพิพาทให้แก่จำเลยที่ ๒ ในปี ๒๕๓๕  นั้นแต่เมื่อที่ดินพิพาทดังกล่าวตกเป็นที่ธรณีสงฆ์แล้ว จำเลยที่ ๑ ย่อมไม่มีอำนาจทำนิติกรรมจำหน่ายจ่ายโอนอันเป็นการขัดกับพระราชบัญญัติคณะสงฆ์ พ.ศ. ๒๕๐๕ มาตรา ๓๔ ซึ่งได้บัญญัติว่าที่วัดและที่ธรณีสงฆ์จะโอนกรรมสิทธิ์ได้ก็แต่โดยพระราชบัญญัติและห้ามมิให้บุคคลใดยกอายุความขึ้นต่อสู้กับวัดในเรื่องสิทธิอันเป็นที่วัดและที่ธรณีสงฆ์ ดังนั้นนิติกรรมระหว่างจำเลยที่ ๑ กับจำเลยที่ ๒ จึงตกเป็นโมฆะ โดยศาลไม่จำเป็นต้องเพิกถอนและโจทก์ก็ไม่มีอำนาจฟ้องขอให้บังคับหรือวัดศรีบุญเรืองจดทะเบียนโอนขายที่ดินพิพาทแก่โจทก์โดยอ้างว่าโจทก์ได้ทำสัญญาจะซื้อจะขายที่ดินพิพาทและชำระราคาแก่พระภิกษุ สมานครบถ้วนแล้ว เพราะต้องห้ามโดยชัดแจ้งตามพระราชบัญญัติคณะสงฆ์ พ.ศ. ๒๕๐๕ มาตรา ๓๔

 
ผอ.สนง.พระพุทธศาสนาแห่งชาติ


พันตำรวจโท พงศ์พร พราหมณ์เสน่ห์
ผู้อำนวยการสำนักงาน
พระพุทธศาสนาแห่งชาติ

ผู้อำนวยการสถาบันพระสังฆาธิการ

นายพิศาฬเมธ แช่มโสภา
ผู้อำนวยการสถาบันพระสังฆาธิการ
E-BOOK (ฉบับถวายพระสังฆาธิการ)


นาฬิกาบอกวันเวลา
พยากรณ์อากาศ
สถิติผู้เข้าชมเว็บ
mod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_counter
mod_vvisit_counterวันนี้50
mod_vvisit_counterเมื่อวานนี้103
mod_vvisit_counterสัปดาห์นี้256
mod_vvisit_counterสัปดาห์ที่แล้ว664
mod_vvisit_counterเดือนนี้1804
mod_vvisit_counterเดือนที่แล้ว3177
mod_vvisit_counterผู้เข้าชมทั้งหมด477274

Online (20 minutes ago): 2
Your IP: 103.55.142.140
,
Now is: 2019-09-18 12:08
ราคาน้ำมัน